Ot├ízky oh─żadom pohrebu a┬á├║mrtia

9.3.2012, piatok

Autor: Karol Morav─Ź├şk


Spr├íva cintor├şna
Prev├ídzkovate─żom cintor├şna v┬áDev. N. Vsi je u┼ż nieko─żko rokov R├şmskokatol├şcka cirkev ÔÇô Farnos┼ą Dev├şnska Nov├í Ves, ktorej patr├ş pozemok cintor├şna. ├Üradn├ę veci t├Żkaj├║ce sa cintor├şna vybavuje zo z├íkona poveren├í osoba ÔÇô spr├ívca cintor├şna, ktor├Żm je v┬ána┼íom pr├şpade Dr. Martin Puhovich, PhD. Inform├ície o┬ájeho slu┼żb├ích a┬ájeho pr├ştomnosti v kancel├írii M├Ü Dev. N. Ves s├║ na cintor├şne, v┬ákostole, na fare a┬ána M├Ü v DNV. V┬ákompetencii spr├ívcu cintor├şna je najm├Ą evidencia hrobov├Żch miest a z├íkladn├í staros┼ą o┬á├║dr┼żbu a poriadok na cintor├şne pod─ża predpisov ÔÇ×├Üradu pre doh─żad nad zdravotnou starostlivos┼ąouÔÇť (viac sa o┬átom mo┼żno do─Ź├şta┼ą v┬áprev├ídzkovom poriadku na ├║radnej tabuli na Dome rozl├║─Źky). Zvl├í┼í┼ą je nevyhnutn├ę, aby sa spr├ívcovi cintor├şna ozn├ímil z├ímer ulo┼żi┼ą telo zomrel├ęho ─Źloveka do hrobu alebo ulo┼żenie urny. Spr├ívca mus├ş pos├║di┼ą, ─Źi je mo┼żn├ę ulo┼żenie do star├ęho hrobu alebo kde sa zriadi nov├ę hrobov├ę miesto.

Pohrebn├ę slu┼żby
Samotn├Ż pohreb zaria─Ćuje t├í pohrebn├í slu┼żba, ktor├║ si vyberie rodina zomrel├ęho. Na na┼íom cintor├şne naj─Źastej┼íie vykon├íva pohreby slu┼żba ÔÇ×SolamenÔÇť, ktorej splnomocnencom je aj spr├ívca n├í┼ího cintor├şna. P├ín spr├ívca je z├írove┼ł povolan├şm aj hudobn├Ż umelec, ─Źo je ve─żk├í v├Żhoda. Niekedy sa ─żudia obr├ítia na in├ę pohrebn├ę slu┼żby, zvl├í┼í┼ą, ak neb├Żvaj├║ v Dev. N. Vsi. Treba pripomen├║┼ą, ┼że nikomu nemo┼żno nanucova┼ą, aby pohrebn├ę obrady v┬áDev. N. Vsi vykon├ívala len firma Solamen. Patr├ş sa v┼íak pripomen├║┼ą aj to, ┼że v t├Żch pr├şpadoch, ke─Ć pohreb zaria─Ćuje in├í pohrebn├í slu┼żba, ─Źasto sa st├íva, ┼że pracovn├şci t├Żchto slu┼żieb nepoznaj├║ situ├íciu u┬án├ís, nepou─Źia rodinu, ─Źo v┼íetko treba pred pohrebom v┬áDev. N. Vsi spravi┼ą (samotn├ę nahl├ísenie ulo┼żenia do hrobu spr├ívcovi), nevedia, ako sa dosta┼ą do Domu rozl├║─Źky, od koho si maj├║ zapo┼żi─Źa┼ą katafalk a┬ápod. ─îasto sa mi stalo, ┼że v┬ápr├şpade cirkevn├ęho obradu pohrebn├ę slu┼żby z┬ácentra mesta v─Źas nekontaktovali ani m┼ła, aby sa sp├Żtali na mo┼żn├Ż de┼ł a┬áhodinu pohrebu. Stalo sa aj to, ┼że nepri┼íiel na pohreb organista, lebo pohrebn├í slu┼żba bola v┬ádomnienke, ┼że m├íme vlastn├ęho. M├íme, ale nie na pohreby, organisti maj├║ predsa svoje zamestnania. Preto hudbu a┬áorganistu mus├ş v┼żdy zaisti┼ą pohrebn├í slu┼żba. Takisto je rozumn├ę sp├Żta┼ą sa v─Źas na finan─Źn├ę poplatky jednotliv├Żch pohrebn├Żch slu┼żieb a┬áporovna┼ą si ceny. Preto odpor├║─Źam, aby pr├şbuzn├ş, ─Źo zaria─Ćuj├║ pohreb, mysleli na tieto okolnosti a┬ápresved─Źili sa u┬áobjednanej pohrebnej slu┼żby, ─Źi je v┼íetko v┬áporiadku pod─ża ich predst├ív.

Miesto pohrebn├ęho obradu
─îo sa t├Żka miesta pohrebn├ęho obradu m├íme tri mo┼żnosti: Kostol, Dom rozl├║─Źky (ved─ża kostola) a┬ábratislavsk├ę kremat├│rium. Op├Ą┼ą z├íle┼ż├ş na ┼żelan├ş rodiny. V┬ákostole s├║ pohreby v├Ą─Ź┼íinou aj so sv. om┼íou (ale m├┤┼że by┼ą len pohreb). V┬áDome rozl├║─Źky sa konaj├║ obrady kres┼ąansk├ę i ob─Źianske. Miesto obradu treba tie┼ż ozn├ími┼ą zvolenej pohrebnej slu┼żbe, ktor├í by sa mala kontaktova┼ą so zodpovednou osobou z┬ána┼íej farnosti (pani kostoln├ş─Źkou), ke─Ć┼że kostol a┬áDom rozl├║─Źky patria farnosti. Pohrebn├ę obrady a spopolnenie v┬ákremat├│riu zabezpe─Źuje mestsk├ę pohrebn├şctvo.

Cirkevn├í alebo ob─Źianska rozl├║─Źka
Naj─Źastej┼íie s├║ pohreby kres┼ąansk├ę, ─Źi┼że obrad vedie z├ístupca niektorej cirkvi. Z├ístupcu cirkvi pozve vykon├íva┼ą rozl├║─Źku osobne rodina zomrel├ęho alebo pod─ża jej ┼żelania to urob├ş pohrebn├í slu┼żba. Z├ístupca cirkvi (v pr├şpade katol├şkov v┬áDev. N. Vsi miestny far├ír) si pred pohrebom zap├ş┼íe ├║daje do cirkevnej matriky a┬áaspo┼ł kr├ítko sa obozn├ími so ┼żivotom a┬árodinou zomrel├ęho, aby si vedel pripravi┼ą podklady na rozl├║─Źku.

├Ümrtie a┬áprevoz zomrel├ęho
V┬áostatnom ─Źase sa ma p├Żtali na┼íi ob─Źania aj na to, ako postupova┼ą v┬ápr├şpade n├íhleho ├║mrtia doma. Ak nastane ├║mrtie doma, je potrebn├ę zavola┼ą obhliadaj├║ceho lek├íra, ktor├Ż mus├ş potvrdi┼ą smr┼ą a┬ápr├şpadne upozorni┼ą na zvl├í┼ítne okolnosti. Tento lek├ír v┼íak nesmie odpor├║─Źa┼ą resp. uprednostni┼ą ┼żiadnu pohrebn├║ slu┼żbu. ┼Żia─ż, ako po─Ź├║vam, st├íva sa to, lek├ír d├í pr├şbuzn├Żm do r├║k kontakt na svoju spriatelen├║ pohrebn├║ firmu, a rodina pod tlakom situ├ície prijme odpor├║─Źanie lek├íra, ktor├ę v┼íak nie je medic├şnske, ale komer─Źn├ę. Pod─ża z├íkona to lek├íri nesm├║ robi┼ą; ak tak konaj├║, poru┼íuj├║ z├íkon o┬ápohrebn├şctve.

Po odchode obhliadaj├║ceho lek├íra treba zariadi┼ą prevoz tela zosnul├ęho do chladiaceho zariadenia. ─îi┼że treba objedna┼ą niektor├║ pohrebn├║ slu┼żbu. Mo┼żno objedna┼ą aj pohrebn├║ slu┼żbu Solamen, ktor├í zv├Ą─Ź┼ía zabezpe─Źuje pohrebn├ę obrady u n├ís na cintor├şne a┬áto aj v┬ánoci v┬ápr├şpade n├íhleho ├║mrtia. Funguje non stop prevoz (0918 652 903, 0911 640 100); na┼íi ob─Źania to maj├║ uveden├ę na n├íjomn├Żch zmluv├ích k┬áhrobov├Żm miestam ako inform├íciu. T├íto pohrebn├í slu┼żba nem├í monopol na veci okolo pohrebu a┬á├║mrtia v┬ána┼íej obci, ale je u┼żito─Źn├ę vedie┼ą, ┼że aj v┬ápr├şpade n├íhleho ├║mrtia sa mo┼żno obr├íti┼ą na t├║to slu┼żbu.

Ak si niekto objedn├í pohrebn├║ slu┼żbu len na prevoz a ostatn├ę chce vybavova┼ą inde, m├┤┼że tak u─Źini┼ą, ale z obchodn├ęho resp. konkuren─Źn├ęho h─żadiska sa to neodpor├║─Źa. Pohrebn├ę slu┼żby nemaj├║ rady, ke─Ć sa po─Źas vybavovania vec├ş okolo pohrebu striedaj├║ r├┤zne firmy, tak┼że v┬ápr├şpade vo─żby prevozu u┬ájednej slu┼żby oby─Źajne aj v┼íetko ─Ćal┼íie zaria─Ćuje t├í spolo─Źnos┼ą, na ktor├║ sa ─żudia obr├ítia ako prv├║.┬á

Obhliadaj├║ci lek├ír s├ím m├┤┼że nariadi┼ą prevoz tela iba vtedy, ak prik├í┼że pitvu na patol├│gii. V┬átom pr├şpade prevoz realizuje zmluvn├í pohrebn├í slu┼żba, ktor├║ m├í dohodnut├║ ÔÇ×├Ürad pre doh─żad nad zdravotnou starostlivos┼ąouÔÇť. Cel├║ prepravu plat├ş tento ├║rad a taktie┼ż 48 hod├şn po pitve je chladenie zadarmo na patol├│gii.

Pri ├║mrt├ş v┬ánemocnici ani nemocnica nem├┤┼że propagova┼ą niektor├║ pohrebn├║ slu┼żbu, zomrel├ęho ─Źloveka d├í len previez┼ą na patol├│giu. Konkr├ętnu patol├│giu ozn├ímia pr├şbuzn├Żm v┬ánemocnici, kde si prevezm├║ list o prehliadke m┼Ľtveho. Na z├íklade splnomocnenia od rodiny m├┤┼że aj v┬átejto veci zast├║pi┼ą rodinu ┼łou zvolen├í pohrebn├í slu┼żba, ktor├í prevezme dokumenty aj telo zomrel├ęho a┬ázariadi v┼íetko potrebn├ę.

Záver
Z├íle┼żitosti okolo pohrebu a┬á├║mrtia nepatria medzi na┼íe ob─ż├║ben├ę t├ęmy, a┬átak sme situ├íciou po ├║mrt├ş na┼íich bl├şzkych ─Źasto zasko─Źen├ş. Preto som v┬átomto ─Źl├ínku pon├║kol nieko─żko inform├íci├ş, ktor├ę odpovedaj├║ na ot├ízky, na ktor├ę sa ma ─żudia naj─Źastej┼íie p├Żtaj├║, ke─Ć sa musia rozl├║─Źi┼ą so svojimi bl├şzkymi.


::::Autorsk├ę pr├íva: Farnos┼ą Bratislava - Dev├şnska Nov├í Ves