Hom├şlia - Nepo┼íkvrnen├ę po─Źatie P. M├írie

Lk 1,26-38

8.12.2012, sobota

Autor: Karol Morav─Ź├şk


Na za─Źiatku adventu znie ka┼żdoro─Źne v na┼íich kostoloch piese┼ł so zn├ímymi slovami: ÔÇ×Roste nebesia z v├Żsosti, oblak, pr┼í spravodliv├ęho; otvor sa, zem, z vn├║tornosti, Spasite─ża daj ┼że n├í┼íhoÔÇť (JKS ─Ź. 21). Autorom slov tejto piesne je Andrej Radlinsk├Ż, zasl├║┼żil├Ż slovensk├Ż k┼łaz z 19. st., mot├şv a my┼ílienky s├║ v┼íak o tis├şcro─Źia star┼íie. Na┼ía piese┼ł je in┼ípirovan├í slovami proroka Izai├í┼ía (Iz 45,8). Ak├║ sk├║senos┼ą vyjadruje t├íto piese┼ł? Vyjadruje neprestajn├║ ─żudsk├║ sk├║senos┼ą, ┼że vo svete to ide v┼íelijako, ale nikdy nie dobre a spravodlivo. Z├írove┼ł si ako ─żudia uvedomujeme, ┼że nie je v na┼íich sil├ích a schopnostiach spravodlivos┼ą raz nav┼żdy nastoli┼ą. Aj preto nie, ┼że my ─żudia sme s├║─Źas┼ąou probl├ęmu, sme s├║─Źas┼ąou zl├ęho, a z├íkonitostiam zla nie sme zjavne schopn├ş unikn├║┼ą.

Predsa, u┼ż ve─żmi d├ívno sa zrodilo presved─Źenie, ┼że kolobeh zl├ęho, okruh nespravodlivosti mo┼żno pretrhn├║┼ą. Patr├ş sa pripomen├║┼ą, ┼że k tejto predstave nepri┼ílo v ─żudsk├Żch kult├║rach, kde sa verilo, ┼że v┼íetko je osud a ┼że ─żudia nemaj├║ ┼żiadnu slobodu kona┼ą dobro alebo zlo. K tejto predstave, ┼że kolobeh zla mo┼żno pretrhn├║┼ą, pri┼ílo v biblickej kult├║re, kde sa verilo na slobodu Boha, ale aj na slobodu ─Źloveka. Len ─Źlovek ako slobodn├Ż tvor m├┤┼że by┼ą bran├Ż na zodpovednos┼ą, len ─Źlovek ako slobodn├Ż tvor sa m├┤┼że otvori┼ą spolupr├íci s Bohom a za─Źa┼ą ho po─Ź├║va┼ą.

M├íria, ┼żidovsk├ę diev─Źa z Nazareta, bola dedi─Źkou t├Żchto predst├ív a t├║┼żob. Verila, ┼że ─Źlovek nem├┤┼że z vlastnej sily preru┼íi┼ą kolobeh zla, ale Boh s├ím to m├┤┼że urobi┼ą. Ona sa spoliehala na Bo┼żiu l├ísku a Bo┼żie usmernenie, ale zaiste si nenam├Ż┼í─żala, ┼żeby pr├íve ona mala by┼ą Bo┼żou milos┼ąou vyzna─Źen├í viac ako Abrah├ím, Moj┼żi┼í, D├ívid ─Źi mnoh├ş proroci. Je to na┼íe n├ísledn├ę viden├ş vec├ş, ke─Ć vyzn├ívame, ┼że M├íria je t├Żm jedin├Żm ─Źlovekom, ktor├Ż bol zo z├íkladn├ęho pozna─Źenia zlom vy┼łat├Ż. Cirkev v dogme p├ípe┼ża Pia IX. z r. 1854 to hovor├ş takto: ÔÇ×Prebl. Panna M├íria bola jedine─Źn├Żm milostiv├Żm privil├ęgiom v┼íemoh├║ceho Boha... uchr├ínen├í od ka┼żdej po┼íkvrny dedi─Źn├ęho hriechu.ÔÇť T├íto dogma pritom nebola podnetom k zavedeniu dne┼ín├ęho sviatku Nepo┼íkvrnen├ęho po─Źatia; sviatok jestvoval u┼ż od prad├ívna (na V├Żchode sa sl├ívil 9. dec. asi od r. 700).

Mnoh├ş ─żudia nech├ípu zmysel tohto sviatku. Zd├í sa im, ┼że sa tu hovor├ş, ┼że norm├ílne po─Źatie a plodenie det├ş je nie─Ź├şm po┼íkvrnen├Żm. Biblia a kres┼ąanstvo v┼íak nemaj├║ ┼żiaden probl├ęm s ─Źistotou telesn├ęho plodenia. Probl├ęm je s ne─Źistotou na┼íej duchovnej n├íklonnosti k zl├ęmu, s t├Żm, ─Źo sa kedysi nazvalo nie celkom ┼í┼ąastne dedi─Źn├Ż hriech ─Źi hrie┼íny bi─żag. Jednoducho vieme, ┼że v┼íetci ─żudia maj├║ v sebe n├íklonnos┼ą k zl├ęmu, ┼że s├║ sebecky zameran├ş na seba a na presadzovanie vlastn├Żch v├Żhod. Oproti tejto sk├║senosti v┼íak vyzn├ívame na z├íklade sk├║senosti s Je┼żi┼íom, ┼że v pr├şpade jeho matky Boh re┼ąaz tej z├íkladnej n├íklonnosti k zl├ęmu preru┼íil. Aj M├íria potrebovala Bo┼żiu milos┼ą, Boh jej ju v┼íak dal jedine─Źn├Żm sp├┤sobom.

Ako hovor├ş dogma z r. 1854, nie kv├┤li jej vlastn├Żm z├ísluh├ím, ale ÔÇ×s oh─żadom na z├ísluhy Je┼żi┼ía KristaÔÇť je M├íria prv├Żm ─Źlovekom osloboden├Żm od dedi─Źn├ęho hriechu. Ak cirkev dnes M├íriu ospevuje, tak preto, aby sa n├ím povedalo: Vy v┼íetci skeptick├ş a pesimistick├ş ─żudia, d├şvajte sa na M├íriu! Ona bola prv├í, ale nem├í zosta┼ą jedin├í. ─îo Boh urobil s M├íriou, chce urobi┼ą aj s vami. Raz budete aj vy osloboden├ş od sm├║tku, smrti a hriechu! Sta─Ź├ş, ak po tomto osloboden├ş t├║┼żite a Bohu d├┤verujete.


::::Autorsk├ę pr├íva: Farnos┼ą Bratislava - Dev├şnska Nov├í Ves