Hom├şlia - 23. nede─ża cez rok (A)

Rim 13, 8-10

7.9.2014, nede─ża

Autor: Karol Morav─Ź├şk


Vr├ítil som sa z dovolenky a priatelia sa ma p├Żtaj├║: Ako si sa mal, odd├Żchol si si? Prizn├ím sa, ┼że neviem na t├║to ot├ízku odpoveda┼ą. Bol som v pr├şrode, mal som ticho, ─Ź├ştal som si, teda som si odd├Żchol. Na druhej strane v┼íetky osobn├ę probl├ęmy i probl├ęmy na┼íej farnosti som si niesol so sebou alebo ma po─Źkali, a ich skor├ę rie┼íenie zatia─ż nevid├şm. Tak┼że na ot├ízku, ako sa m├ím, odpoved├ím nateraz tak, ┼że v z├ísade dobre, ale m├ím aj ve─żk├ę starosti. A ke─Ć pr├şde ─Źas a bude treba, budem ┼żiada┼ą o pomoc.

Ale aj pom├┤c┼ą ─Źi pom├┤c┼ą si, treba vedie┼ą. Ve─ża n├ím k tomu hovoria pr├íve dne┼ín├ę ─Ź├ştania zo Sv. P├şsma. Pod─ża apo┼ítola Pavla je z├íkladn├Żm rie┼íen├şm probl├ęmov vz├íjomn├í l├íska. Hovor├ş, ┼że nem├íme si by┼ą ni─Ź dl┼żn├ş, ale ─Źo sa t├Żka l├ísky, pri nej sa c├ş┼ąme by┼ą dl┼żn├şkmi. Teda nikdy nepovedzme: Urobil som dos┼ą, dos┼ą som miloval, dos┼ą som sa pre druh├Żch narobil, zajtra u┼ż nemus├şm... M├┤┼że n├ís prekvapi┼ą, ┼że apo┼ítol sp├íja l├ísku so z├íkonom: ÔÇ×kto miluje bl├ş┼żneho, vyplnil z├íkonÔÇť. Akoby chcel poveda┼ą, kto chce milova┼ą, nech zachov├íva z├íkony. Ak├ę z├íkony? Nespom├şna ni─Ź nov├ę, len star├ę zn├íme z├ísady etiky, ktor├ę viac-menej uzn├ívali aj ┼żidia, ba aj rozumnej┼í├ş r├şmski pohania: Nescudzolo┼ż├ş┼í, nezabije┼í, nepokradne┼í! Alebo to myslel apo┼ítol naopak? ÔÇô Kto chce zachova┼ą z├íkony, nech miluje?

Ke─Ć tieto apo┼ítolove my┼ílienky po─Ź├║vame povrchne, znie n├ím to ako duchovn├ę filozofovanie. Ak sa v┼íak pozrieme do 13. kapitoly Listu Rimanom, skadia─ż tieto my┼ílienky poch├ídzaj├║, n├íjdeme s├║vislos┼ą s realitou. Apo┼ítol sa na tomto mieste svojho listu dostal k t├ęme (politickej) vrchnosti, pri─Źom hne─Ć hovor├ş, ┼że vrchnosti sa treba podriadi┼ą. Lebo, ako p├ş┼íe: ÔÇ×Niet vrchnosti, ak len nie od BohaÔÇť (Rim 13,1). M├┤┼żeme sa a┼ż z─żakn├║┼ą: Odkedy s├║ na┼íi politici, najm├Ą t├ş, ─Źo konaj├║ zlo, od Boha?! Op├Ą┼ą plat├ş ÔÇô ne─Ź├ştajme povrchne. Apo┼ítol tu jednoducho vrav├ş, ┼że ma┼ą vrchnos┼ą je norm├ílna vec. Ale s├║─Źasne dod├íva: T├í skuto─Źn├í je od Boha, a tej sa treba podriadi┼ą. Nemysl├ş t├Żm samozrejme konkr├ętnych politikov, a u┼ż v├┤bec nie kres┼ąanov v politike (┼żeby len oni boli vrchnos┼ą ÔÇ×od BohaÔÇť), ale mysl├ş vrchnos┼ą v┼íeobecne, ktor├í je vrchnos┼ąou preto, lebo chce vy┼żadova┼ą a chr├íni┼ą zachov├ívanie z├íkladnej etiky. V 12. kapitole Listu Rimanom p├ş┼íe apo┼ítol o pravidl├ích kres┼ąansk├ęho ┼żivota a vymen├║va, ─Źo to znamen├í. Medzi in├Żm spom├şna aj to, aby sa kres┼ąania nepomstili, aby to posledn├ę potrestanie hrie┼ínika nechali na Boha a v tejto s├║vislosti spom├şna, ┼że be┼żn├ę rie┼íenie spravodlivosti treba ponecha┼ą na vrchnos┼ą, ktor├í m├í na to z├íkony a z├íkonn├ę org├íny. Pavol tu nerie┼íi politologicky, ─Źi by v R├şme mohla by┼ą lep┼íia vrchnos┼ą a lep┼íie z├íkony, ale hovor├ş len to─żko, ┼że pre kres┼ąana nie je rie┼íen├şm probl├ęmov v spolo─Źnosti pomsta alebo priamo rozvrat ┼ít├ítu, ale podriadenie sa z├íkonu. Vlastne Pavol hovor├ş o nie─Źom podobnom, ako to pozn├íme z filmov z prostredia Divok├ęho z├ípadu, kde stato─Źn├Ż ┼íerif nedovolil zlo─Źinca lyn─Źova┼ą rozz├║ren├Żm davom, ale odovzdal zlo─Źinca s├║du. Ten s├║d nemusel by┼ą z─Ćaleka dokonal├Ż, ale predsa len i┼ílo o celkom in├║ spravodlivos┼ą ako pri lyn─Źovan├ş. Aby som uviedol aktu├ílny pr├şklad, na dne┼ínej Ukrajine by bol obrovsk├Ż ├║spech, ak by sa o poriadok starali norm├ílne ┼ít├ítne org├íny, a nie finan─Źn├Żmi skupinami platen├ę s├║kromn├ę arm├ídy.

M├┤┼żeme sa p├Żta┼ą: Nie je to m├ílo, ─Źo ┼żiada Pavol? Len zachov├ívanie etiky v r├ímci pohansk├ęho alebo dne┼ín├ęho nekres┼ąansk├ęho ┼ít├ítu? Nie, nie je to m├ílo, ak ide o spolo─Źnos┼ą, ktor├í sa bude c├şti┼ą viazan├í etick├Żmi z├íkonmi. Iste, dnes m├íme probl├ęm, ┼że ┼żijeme v spolo─Źnostiach, ktor├ę sa nevedia dohodn├║┼ą ani na tom, ─Źo s├║ z├íkladn├ę etick├ę z├íkony. Ak je to tak, o to v├Ą─Ź┼ími ako kres┼ąania usilujme sa prispie┼ą k dohode na t├Żchto z├íkladn├Żch etick├Żch pravidl├ích, a pokia─ż to nie je mo┼żn├ę, aby sme nap─║┼łali l├ískou tie pravidl├í, ktor├ę jestvuj├║. Apo┼ítol poznaj├║c pomery medzi kres┼ąanmi v R├şme pri p├şsan├ş listu myslel aj na to, ak├ę meno si ÔÇ×urobiliÔÇť ┼żidia a kres┼ąania v R├şme, ke─Ć sa tak vadili o Krista, a┼ż sa to dostalo a┼ż k cis├írovi Claudiovi, a ten ich roku 49 po Kr. z mesta vyhnal. Neva─Ćme sa o Krista, odkazuje Pavol, ale c├ş┼ąme sa by┼ą dl┼żn├ş prejavova┼ą l├ísku pohanom, ┼żidom i dne┼ín├Żm ateistom!

Ke─Ć sa vr├ítime domov do na┼íej slovenskej cirkvi a do na┼íej farnosti: Ako budeme rie┼íi┼ą na┼íe probl├ęmy? Napln├şme pravidl├í n├í┼ího spolu┼żitia a pr├íce l├ískou alebo ju jedni vymenia za ohov├íranie a ud├ívanie a druh├ş za bezmocnos┼ą a strach? Bude m├┤c┼ą niekto o n├ís, o na┼íej farnosti, poveda┼ą: Pozrite, s akou ├║ctou a otvorenos┼ąou rie┼íia katol├şci svoje financie, svoje projekty, svoje organiza─Źn├ę a person├ílne probl├ęmy? Ak by sa niekto nazdal, ┼że d├┤le┼żit├ę rie┼íenia sa t├Żkaj├║ len p├ína biskupa alebo k┼łazov, nech prijme r├íd a v├í┼żne slov├í dne┼ín├ęho evanjelia: ÔÇ×─îo zvia┼żete na zemi, bude zviazan├ę v nebi, a ─Źo rozvia┼żete na zemi, bude rozviazan├ę v nebiÔÇť (Mt 18,20). Dobre si v┼íimnime, ak├║ n├ím dal P├ín Je┼żi┼í t├Żmito slovami prihr├ívku. U┼ż to nehovor├ş len Petrovi, ale n├ím v┼íetk├Żm: Aj vy ste zodpovedn├ş, teda rozhodujte, ja v├ís beriem v├í┼żne...

Cirkvou, ktor├í si nebude robi┼ą hanbu, ale bude z├íkony nap─║┼ła┼ą l├ískou a v nej rie┼íi┼ą svoje probl├ęmy, m├┤┼żeme by┼ą len vtedy, ak tak├ęto Je┼żi┼íove prihr├ívky spracujeme a ┼íance, ktor├ę dost├ívame, aj vyu┼żijeme. To je t├í pomoc, na ktor├║ sa spolieham a s ktorou po─Ź├ştam pre bud├║cnos┼ą.


::::Autorsk├ę pr├íva: Farnos┼ą Bratislava - Dev├şnska Nov├í Ves