Hom├şlia - 26. nede─ża cez rok (C)

1 Tim 6,11-16

25.9.2016, nede─ża

Autor: Karol Morav─Ź├şk


Asi 20 rokov po skon─Źen├ş II. svetovej vojny na┼íli v d┼żungli na ostrove v Tichom oce├íne japonsk├ęho vojaka, ktor├Ż chcel st├íle bojova┼ą za svoju vlas┼ą. Jeho velite─ż mu v lete roku 1945 dal str├í┼żi┼ą nejak├║ poz├şciu, spr├íva o kapitul├ícii sa k nemu nedostala, ostatn├ş na vojaka zabudli, a ke─Ć ho po t├Żch 20 rokoch na┼íli a on chcel ─Ćalej bojova┼ą, stal sa ter─Źom vtipov na celom svete. Jeden ─Źesk├Ż k┼łaz ned├ívno nap├şsal, ┼że v cirkvi sme ─Źasto pos├║van├ş do podobnej poz├şcie. Vychovali n├ís k tomu, aby sme boli vern├ş, aby sme bojovali a nevzd├ívali sa, a tak niektor├ş chc├║ bojova┼ą aj vtedy, ke─Ć u┼ż n├í┼í nepriate─ż nejestvuje alebo sa nach├ídza celkom inde, ako sa nazd├ívame.

Prv├Ż list apo┼ítola Pavla Timotejovi kon─Ź├ş napomenut├şm k boju. M├í ├şs┼ą o dobr├Ż boj viery. Apo┼ítol prikazuje Timotejovi, aby zachoval prik├ízanie. V niektor├Żch prekladoch sa p├ş┼íe zrozumite─żnej┼íie, ┼że m├í zachova┼ą poverenie. E┼íte predt├Żm s├║ vymenovan├ę vlastnosti, o ktor├ę treba bojova┼ą. Autor listu ich uv├ídza v p├íroch. Bojova┼ą treba o spravodlivos┼ą a n├íbo┼żnos┼ą, o vieru a l├ísku, o trpezlivos┼ą a miernos┼ą. Pri ostatn├Żch dvoch ─Źnostiach s├║ v niektorom preklade pou┼żit├ę op├Ą┼ą vhodnej┼íie v├Żrazy: nezlomnos┼ą a ne┼żnos┼ą. V├Żzva k boju v z├ívere listu p├┤sob├ş naozaj ako poverenie od velite─żskej autority. Tou autoritou mohol by┼ą Pavol a vojakom mohol by┼ą Timotej, pr├şpadne cel├í komunita veriacich v Efeze. O ak├Ż boj v┼íak malo ├şs┼ą? A o ak├Ż boj m├í ├şs┼ą dnes, tu, v Bratislave a Dev├şnskej Novej Vsi?

Mo┼żno sa niekto prekvap├ş, ani vtedy v Efeze, vo ve─żkom meste na pobre┼ż├ş Malej ├üzie, nemalo ├şs┼ą o boj s politickou mocou, ktor├í ob─Źas kruto prenasledovala kres┼ąanov. Omnoho viac ┼ílo o duchovn├ę t├ęmy, ktor├Żch podcenenie ─Źi prekr├║tenie mohlo vies┼ą k vypr├ízdneniu viery a zbyto─Źnosti cirkvi. Apo┼ítoli a ich prv├ş n├ístupcovia nevideli nepriate─ża, proti ktor├ęmu treba bojova┼ą, predov┼íetk├Żm vonku, ale sk├┤r vo vn├║tri cirkvi. Z prvej vety dne┼ín├ęho ├║ryvku z Listu Timotejovi (1 Tim 6,11 ) bola vynechan├í vsuvka, ktor├í znie: ty v┼íak utekaj pred t├Żmito vecami... Vynechala sa azda preto, lebo by sa muselo potom ─Ź├şta┼ą aj to, ─Źo sa v texte nach├ídza predt├Żm a ─Źo vysvet─żuje, pred ─Ź├şm m├í cirkev uteka┼ą ─Źi proti ─Źomu bojova┼ą. Oplat├ş sa to pre─Ź├şta┼ą: Kore┼łom v┼íetk├ęho zla je l├íska k peniazom, do ─Źoho niektor├ş upadli, a tak zbl├║dili od viery a sp├┤sobili si mnoho bolest├ş (1 Tim 6,10). Aj napomenutia v predch├ídzaj├║cich kapitol├ích listu s├║ celkom praktick├ę: Na za─Źiatku 4. kapitoly autor p├ş┼íe, aby sa kres┼ąania chr├ínili falo┼ín├Żch u─Źite─żov, ktor├ş br├ínia vstupova┼ą do man┼żelstva a zakazuj├║ jes┼ą niektor├ę jedl├í. V 3. a┼ż 5. kapitole s├║ nap├şsan├ę viacer├ę praktick├ę pripomienky o biskupoch a diakonoch, tie┼ż o vdov├ích a ─Ćal┼í├şch skupin├ích, z ─Źoho sa d├í vyrozumie┼ą, ┼że jednotliv├ę skupiny v cirkvi sa ch├ípali aj ako predstavitelia r├┤znych slu┼żieb spolo─Źenstvu a hl├ísaniu evanjelia.

Pom├Żlen├ę duchovn├ę predstavy zakladaj├║ pom├Żlen├ę konanie. Z napomenut├ş v liste pozn├ívame, ─Źo pokladali v tej dobe za falo┼ín├ę u─Źenie. Boli to najm├Ą nav├ídzania na n├ívrat k ┼żivotu pod─ża ┼żidovsk├ęho z├íkona, a potom poku┼íenie tzv. gn├│zy, namyslen├ęho u─Źenia, ktor├ę podce┼łovalo ─żudsk├ę telo a viedlo k r├┤znym duchovn├Żm ├║letom mimo re├ílneho ┼żivota. Boj viery mal smerova┼ą proti t├Żmto poku┼íeniam. Aby sa kres┼ąania nevr├ítili pod form├ílnos┼ą z├íkona a neuleteli do duchovn├ęho pseudointelektu├ílneho sn├şvania. Preto sa d├┤raz kl├ídol na prav├║ n├íbo┼żnos┼ą a soci├ílnu slu┼żbu.

Ak pou┼żijeme pr├şklad z dne┼ín├ęho evanjelia o boh├í─Źovi a Laz├írovi, m├┤┼żeme poveda┼ą, ┼że prav├í n├íbo┼żnos┼ą sa aj dnes overuje t├Żm, ┼że vid├şme chudobn├Żch a na n├ís odk├ízan├Żch: na┼íe mal├ę deti, na┼íich stark├Żch, na┼íich nezamestnan├Żch, na┼íich chor├Żch, tie┼ż na┼íich hrie┼ínikov, ktor├ş si pobabrali ┼żivot, a mnoh├Żch ─Ćal┼í├şch. O p├ípe┼żovi Franti┼íkovi jestvuje mnoho kn├şh; m├ím o ┼łom aj dve mal├ę kni┼żky zostaven├ę ako obr├ízkov├ę karikat├║ry. Na jednom obr├ízku sed├ş Franti┼íek pri stole s s r├┤znymi ─żu─Ćmi, na stole je jedlo a pitie. ─Żudia, s ktor├Żmi sed├ş, nevyzeraj├║ ve─żmi ÔÇ×na ├║rovniÔÇť. Z kostola vych├ídza k┼łaz, ┼ąah├í Franti┼íka za ruk├ív a ukazuje na hodinky, ┼że treba za─Źa┼ą om┼íu. Franti┼íek mu odpoved├í: U┼ż som za─Źal! Na inom obr├ízku je podobn├í situ├ícia: Franti┼íek sa bav├ş s oby─Źajn├Żmi ─żu─Ćmi, nad n├şm na obl├í─Źku sa vzn├í┼íaj├║ biskupi a k┼łazi. Vol├í na nich: Po─Ćte dolu, nebojte sa, nem├íme n├íkazliv├║ chorobu!

Jeden teol├│g raz pekne povedal: Skuto─Źne n├íbo┼żn├Ż ─Źlovek sa ponor├ş do Boha ako do hlbok├ęho mora, aby sa potom vynoril pri ─Źloveku, ktor├Ż ho potrebuje. Kto sa nor├ş do modlitby, ale nevynor├ş sa pri ─Źloveku, ten nech nehovor├ş, ┼że sa modl├ş. Modlitba sa overuje bojom za spravodlivos┼ą a spravodlivos┼ą je garantovan├í n├íbo┼żnos┼ąou. A osobitn├Ż pozor na l├ísku k peniazom! Tak by sa dal zhrn├║┼ą odkaz prvotnej cirkvi v bohatom meste Efeze. Ten odkaz nech pom├┤┼że aj n├ím zorientova┼ą sa dnes, tu doma, v na┼íej cirkvi, v na┼íej v Bratislave.


::::Autorsk├ę pr├íva: Farnos┼ą Bratislava - Dev├şnska Nov├í Ves