Hom├şlia na Tur├şce

31.5.2009, nede─ża

Autor: Paul Michael Zulehner


Nijak├Ż strach! Hor├ş!
Takto znie motto tur├ş─Źnej v├şzie pre t├║to bohoslu┼żbu vo Weizbergu. To v┼íak nejde spolu dohromady, sestry a bratia! Ve─Ć pr├íve preto, ┼że hor├ş, m├íme strach, prinajmen┼íom na prv├Ż poh─żad.

Celosvetovo sme sk─║zli do prek├ęrnej situ├ície. Glob├ílne finan─Źn├ę trhy s├║ otrasen├ę. V├Żkonnos┼ą hospod├írstva kles├í a s├║ ohrozen├ę pracovn├ę miesta. V pozad├ş ─Ź├şha ekologick├í kr├şza. Zistenie tohto stavu prin├í┼ía roz─Źarovanie. Po─żova─Źka na previnilcov sa u┼ż za─Źala. Obetn├Żmi bar├ínkami rob├şme okovy neoliber├ílneho kapitalizmu, mana┼ż├ęrov s ich neuverite─żn├Żmi platmi, boh├í─Źov... Ich poprava sa u┼ż medi├ílne rozbehla. A v┼íetci d├║fame, ┼że to ─Ćalej p├┤jde tak, ako predt├Żm. Skr├ítka, m├íme vinn├şkov i obete, len seba sam├Żch pova┼żujeme za nez├║─Źastnen├Żch a nevinn├Żch.

Evanjelium n├ím otv├íra in├Ż poh─żad. Odha─żuje na┼íu hru. Vyz├Żva n├ís, aby sme ju ukon─Źili. Asi takto by mohol vyzeral zachra┼łuj├║ci postoj: V┼íetci spolu nesieme vinu za t├║to kr├şzu. Pri tomto poznan├ş n├ím pom├íha s├║─Źasn├Ż filozof Ren├ę Girard. U─Ź├ş n├ís, ┼że v ka┼żdom ─żudskom srdci sa nach├ídza ┼żiadostiv├í t├║┼żba. Vid├şme ju u ostatn├Żch a napodob┼łujeme ju. T├Żm pohlcuje ─Źoraz viac ─żud├ş a st├íva sa spolo─Źnou ruinuj├║cou kult├║rou. T├íto t├║┼żba je tak├í nebezpe─Źn├í, ┼że ju zachyt├íva aj desiate Bo┼żie prik├ízanie a z l├ísky k ┼żivotu n├ís varuje, aby sme sa ┼łou nedali zotro─Źi┼ą. T├íto t├║┼żba sa zameriava na ─żud├ş, ale aj na majetky, a v modern├Żch kult├║rach ju nielen┼że nekrot├şme, ale roznecujeme. Hospod├írstvo v s├║─Źasnosti ┼żije z toho, ┼że sa t├íto t├║┼żba po majetku rozv├şja ─Źo najnesp├║tanej┼íie. U┼ż d├ívno sme v┼íetci zajatcami takejto logiky. Ve─Ć aj v ─Źasoch kr├şzy po┼żaduj├║ robotn├şcki vodcovia posilnenie k├║pnej sily, aby neochabovala na┼ía n├íkupn├í hor├║─Źka. Bez toho, aby sme si to v┼íimli, sa ocit├íme v za─Źarovanom kruhu. Ak na┼íej t├║┼żbe po majetku nenech├íme vo─żn├Ż priebeh, bude stagnova┼ą hospod├írstvo. Potom ohroz├şme na┼íe pracovn├ę miesta a st├íle viac ─żud├ş sa ocitne ÔÇô a s nimi aj deti a rodiny ÔÇô v novej prek├ęrnej situ├ícii.

Vinn├şkmi kr├şzy s├║ samozrejme aj mnoh├ş z t├Żch, ─Źo niesli zodpovednos┼ą, medzi nimi mana┼ż├ęri, politici a finan─Źn├şci. Ale nie s├║ to predsa len t├şto ─żudia! My v┼íetci sme vinn├ş spolu s nimi! Prav├í pr├ş─Źina kr├şzy tkvie v n├ís v┼íetk├Żch. Bez na┼íej vlastnej ┼żiadostivosti a t├║┼żby by boli bezmocn├ş v┼íetci t├ş, ktor├ş to vyu┼ż├şvaj├║ v konzumnom hospod├írstve. Ak by sme v┼íetci boli slobodn├ş a ak by mala na┼ía t├║┼żba in├ę zameranie, ak by sme napr. boli chudobn├ş ako sv. Franti┼íek, tak potom by hospod├írstvo podobn├ę n├í┼ímu nemalo ┼żiadnu ┼íancu. Potom by v na┼íich o─Źiach tak├Żto syst├ęm, ktor├Ż inak svojimi temn├Żmi t├║┼żbami podporujeme, skolaboval. Existuje z toho nejak├ę v├Żchodisko, sestry a bratia?

Mysl├şm si, ┼że ├íno, lebo ak n├í┼í podiel na kr├şze sveta rozpozn├íme, budeme sk├┤r schopn├ş vyda┼ą sa inou cestou. Alternat├şva k takejto znepokojuj├║cej ┼żiadostivej t├║┼żbe sa toti┼ż naz├Żva miluj├║ca solidarita. Je (takisto a z├ísadne ako l├íska) ovoc├şm p├┤sobenia toho Bo┼żieho Ducha, ktor├Ż neprestajne obnovuje tv├írnos┼ą zeme. A ktor├Ż n├ím namiesto star├ęho srdca, zotro─Źen├ęho t├║┼żbou, d├íva nov├ę, dobro─Źinn├ę srdce. T├íto zachra┼łuj├║ca solidarita, rodiaca sa z l├ísky, m├í dva aspekty: Jeden aspekt predstavuje obetav├║ solidaritu, ktor├í n├ís ─Źin├ş schopn├Żmi mierni┼ą ak├║tnu n├║dzu. Tento typ solidarity n├ím pom├íha, aby sme podporovali ─żud├ş, ktor├ş sa dnes stali obe┼ąami kr├şzy. V nadch├ídzaj├║cich mesiacoch bude st├íle viac t├Żch, ktor├Żch sa to bude dot├Żka┼ą ÔÇô pracuj├║ci na ─Źiasto─Źn├Ż pracovn├Ż ├║v├Ązok, t├ş, ktor├ş stratia zamestnanie, ─żudia, ktor├Żm sa znehodnot├ş ich d├┤chodkov├ę poistenie alebo ich riskantne ulo┼żen├ę ├║spory. V┼íetci t├şto potrebuj├║ na┼íu obetav├║ solidaritu v n├║dzi. Tak├íto solidarita v ─Źasoch hroziacej n├║dze m├í jasne rozpoznate─żn├ę ─Źrty a vy┼żaduje si v┼íetky na┼íe zmysly. Je to solidarita otvoren├Żch o─Ź├ş. Potom u┼ż nepozer├íme pri n├║dzi in├Żch ─żud├ş bokom, ale m├íme odvahu a gur├í┼ż sa na ┼łu pozera┼ą priamo. Potom spozn├ívame utrpenie rod├şn, ktor├ę doposia─ż dok├ízali vyjs┼ą s dvomi pr├şjmami, a ktor├ş sa teraz dostali s jedin├Żm pr├şjmom do nerie┼íite─żnej situ├ície. Ale neuspokoj├şme sa iba s prizeran├şm sa. A ke─Ć pom├┤┼żeme, budeme chcie┼ą pom├íha┼ą natrvalo. Budeme cvi─Źi┼ą svoju solidaritu s bdel├Żm rozumom. Budeme pom├íha┼ą tak, aby pokia─ż mo┼żno, nebolo potrebn├ę pom├íha┼ą e┼íte raz, lebo ─żud├ş to pokoruje, ke─Ć s├║ st├íle znova odk├ízan├ş na na┼íu pomoc. Na┼ía solidarita v n├║dzi bude potom pr├Ż┼íti┼ą zo spoluc├ştiaceho srdca, bude s├Żten├í z pripravenosti k s├║citu, ktor├Ż dok├í┼że vyc├şti┼ą boles┼ą a strach chudobn├Żch ─żud├ş. Av┼íak v neposlednom rade maj├║ ─żudia s takouto obetavou solidaritou aj anga┼żovan├ę ruky. Ka┼żd├Ż z n├ís, komu sa nebude dari┼ą v├Żslovne ├║plne zle, sa bude solidarizova┼ą s ostatn├Żmi, ktor├Żm sa bude dari┼ą hor┼íie, M├┤┼że sa to za─Źa┼ą v rodin├ích, ale m├┤┼że sa to dia┼ą aj v rozli─Źn├Żch in┼ítit├║ci├ích. Vo Weizi sa zriadil regi├│n solidarity, v ktorom spolu p├┤sobia v┼íetci solid├írne c├ştiaci ─żudia, neh─żadiac na hranice. Je tu ─Źas pre jar solidarity v na┼íej krajine. Bol by to prechod do pre┼ż├şvania ─żudsk├ęho utrpenia tur├ş─Źneho charakteru. V krajine by mohla za─Źa┼ą dozrieva┼ą kult├║ra l├ísky, ktor├í sa konkretizuje v solidarite. Pr├íve v tom spo─Ź├şva vn├║torn├Ż cie─ż tej cesty n├ídeje, ktor├║ na nasleduj├║ce tri roky vyhl├ísila tur├ş─Źna v├şzia z Weizu.

Samozrejme, nech bude v nasleduj├║com obdob├ş akoko─żvek d├┤le┼żit├ę st├í┼ą po boku obetiam kr├şzy, potrebujeme k tomu vo ve─żkej miere aj solidaritu in├ęho charakteru. T├íto pom├íha nielen obetiam, ale rob├ş v┼íetko mo┼żn├ę preto, aby zajtra bolo obet├ş menej. Tak├íto solidarita potom u┼ż nie je iba pom├íhaj├║cou, ale je politickou solidaritou. Nebudeme sa stara┼ą iba o obete, ale budeme aj zamedzova┼ą ich pr├şlivu. To je dlhodobej┼í├ş program. Prostredn├şctvom odv├í┼żnej politiky treba usporiada┼ą finan─Źn├ę trhy, potrebujeme previazanos┼ą dosiahnut├ęho bohatstva na potreby v┼íetk├Żch ─żud├ş. Nem├┤┼że sa dia┼ą to, sestry a bratia, ┼że ┼ít├íty so svoj├şm soci├ílnym syst├ęmom sa dostan├║ do kr├şzy preto, lebo sa ─Źoraz viac bohatstva t├║la po svete a vyh├Żba sa svojim n├írodn├Żm povinnostiam.

Tak├íto politika orientovan├í na ─Źloveka tu bude t├Żm sk├┤r, ─Ź├şm sk├┤r sa bud├║ do politiky zap├íja┼ą aj kres┼ąanky a kres┼ąania. Cirkvi v ka┼żdej krajine bud├║ ur─Źite na─Ćalej pova┼żova┼ą za svoju naliehav├║ ├║lohu, aby predov┼íetk├Żm ─żud├ş uv├ídzali do Bo┼ż├şch tajomstiev. Ale ten, kto je skuto─Źne uchv├íten├Ż Bohom, ten aj s Bohom vstupuje do tohto sveta. A to vysoko kompetentn├Żm, m├║drym sp├┤sobom. Pr├íve veriaci ─żudia p├┤jdu zajtra viac ako v s├║─Źasnosti do politiky, do hospod├írskej sf├ęry, do odborov, do m├ędi├ş a vzdel├ívacieho syst├ęmu. A okrem toho bud├║ mlad├ş ┼ítudova┼ą tak├ę odbory, ktor├ę ich na to urobia kompetentn├Żmi: Politick├ę vedy, hospod├írske vedy, finan─Źn├şctvo at─Ć. Nem├┤┼że a nesmie sa sta┼ą, ┼że v bud├║cnosti z cirkv├ş nevyjd├║ osobnosti, ktor├ę by utv├írali pod─ża ducha evanjelia na┼íu krajinu, na┼íu Eur├│pu a spolo─Źenstvo sveta. Teol├│gia a Weiz na to poznaj├║ jednoduch├║ formulu: ÔÇ×─î├şm mystickej┼íie, t├Żm solid├írnej┼íie.ÔÇť Kto sa teda naozaj pon├íra do Boha, vyn├íra sa s Bohom aj ved─ża chudobn├Żch.

Nijak├Ż strach! Hor├ş! T├íto na prv├Ż poh─żad kontroverzn├í veta dost├íva na druh├Ż poh─żad celkom nov├Ż n├ídejn├Ż zmysel. Lebo, ke─Ć na┼íe srdce nie je u┼ż zotro─Źen├ę znepokojuj├║cou ┼żiadostivou t├║┼żbou, ale zap├ílen├ę miluj├║cou solidaritou, nem├íme ani uprostred sties┼łuj├║cej svetovej kr├şzy ┼żiaden d├┤vod na obavy. U┼ż sme vykro─Źili cestou n├ídeje. Amen.

K├íze┼ł odznela vo Weizi v ┼átajersku; bola vysielan├í region├ílnym rozhlasom ÔÇ×SteiermarkÔÇť; do sloven─Źiny prelo┼żila Eva ─îikelov├í.


::::Autorsk├ę pr├íva: Farnos┼ą Bratislava - Dev├şnska Nov├í Ves